Onthulling van de struikelsteen door een vrijwilliger betrokken bij Stichting Struikelstenen de Bilt, foto: Donald Noorhoff

Levensverhaal

Gezichtslaan 16 Bilthoven

hier woonde

Anna Sara Friedländer -Spanier, geboren 08-09-1866, overleden 13-05-1943 Kamp Westerbork

Anna Friedländer-Spanier is weduwe en ontvlucht Duitsland in 1938. Zij trekt in bij haar dochter Gertrud die eerder al met echtgenoot en twee zonen is gevlucht en in Den Haag is gaan wonen. In september moet de hele familie Den Haag verlaten vanwege de circulaire van de Rijksvreemdelingendienst van 4 september 1940, waarin wordt opgedragen dat Duitse vluchtelingen de kuststrook moeten verlaten. Zij vinden een onderkomen in Bilthoven op Gezichtslaan 16. Zij huren daar kamers, de hoofdbewoner is H.C. Rijneveld- de Vries. Wanneer in het voorjaar van 1942 de oproepen komen om zich te melden voor verhuizing naar Amsterdam of deportatie naar Kamp Westerbork geven haar dochter, schoonzoon en kleinzonen daar geen gevolg aan. Dochter Gertrud en schoonzoon Fritz duiken onder in Leeuwarden. Haar kleinzonen gaan in Amsterdam in onderduik en weten later met vervalste persoonsbewijzen naar Zwitserland te vluchten.

Anna Friedländer-Spanier blijft achter aan de Gezichtslaan 16 in Bilthoven. Waarschijnlijk heeft zij in 1942 nog geen oproep gekregen om zich te melden zoals we dat vaker zien bij de oudere joodse inwoners. In april 1943 moet zij zich uiteindelijk toch melden en wordt zij geregistreerd in kamp Vught. Op 8 mei 1943 wordt zij overgeplaatst naar kamp Westerbork, waar zij terecht komt in Barak 85. Hier komt zij na vier dagen, op 13 mei 1943 te overlijden. Zij is dan 76 jaar oud. We kunnen aannemen dat haar een ellendig transport naar Sobibor bespaard is gebleven. De dag na haar dood wordt zij gecremeerd. Haar gecremeerde overblijfselen zijn op de Joodse begraafplaats in Diemen begraven.

ET en ALIJ

De struikelsteen, onthuld op 27 april 2025

foto: Donald Noorhoff