Symposium Struikelstenen De Bilt
Dagvoorzitter en lid van het bestuur Eveliene Manten opent het symposium. Foto Guus Geebel
Op 20 mei 2026 werd in De Kapel, te Berg en Bosch in Bilthoven het symposium 'Struikelstenen De Bilt' gehouden.
Onder de ruim 50 (genodigde) deelnemers waren ondermeer Burgemeester Haverkamp en wethouder Hagedoorn van de gemeente De Bilt, ambtenaren en adviseurs van de gemeente De Bilt, leden van het Comité van Aanbeveling waaronder de initiator en oprichtervan de stichting Alexander Tchernof, donateurs, bewoners van de huizen waar struikelstenen gelegd zijn, historische kringen, bestuursleden van stichtingen struikelstenen uit andere gemeenten, leden van stichting 4 en 5 mei De Bilt, leden van de stichting Mens en Natuur, schooldirecteuren, nabestaanden en overlevenden.
Tijdens het welkom schetste de dagvoorzitter dat tijdens de Tweede Wereld oorlog en de aanlooptijd daarnaartoe, mensen niet welkom waren. Op de staten, winkels, scholen, universiteiten en openbare voorzieningen in Nederland was het ‘voor Joden verboden’. Sinti-Roma, homofielen, zwakbegaafden en Joden werden stelselmatig en volgens een vastomlijnd plan buitengesloten. En op industriële wijze werden vermoord. En iedere rechtvaardige mens die daar tegen opstond stond ook die dood de wachten. Daarbij mogen we ook zeker niet de Nederlands-Indische gemeenschap vergeten.
Van de 6 miljoen vermoorde Joden tijdens de Tweede Wereldoorlog, kwamen 104.000 Joden uit Nederland. En van de 104.000 vermoorde Nederlandse Joden kwamen 127 Joden uit De Bilt. Zij woonden daar op min of meer hun laatste vrijwillig gekozen adressen. Het is voor deze 127 vermoorde Joden dat wij als Stichting Struikelstenen De Bilt, in de gemeente De Bilt de 127 struikelstenen leggen.
Dit doet de stichting Struikelstenen De Bilt om meerdere, met elkaar samenhangende doelen te realiseren:
Gedenken. We leggen deze struikelstenen om elk van de 127 vermoorde Joden te gedenken. Dat doen wij door hun namen te noemen. Hun levensverhalen te vertellen en bewaren en door te geven. Zo geven wij hen hun gezicht terug, hun leven en wie zij waren en betekend hebben. Hun leven heeft er toe gedaan! Namen zijn belangrijk in de Joodse traditie. Namen doen er toe: je ontvangt de naam bij je geboorte, je wordt geroepen met die naam, jouw levensverhalen zijn verbonden met die naam. Zolang wij de namen blijven noemen, blijven zij voortleven.
Herinneren. Door het leggen van de stenen worden wij herinnerd aan de zwarte tijd waar vele Nederlanders, ook overheden, weg keken en het uitsluiten, het vermoorden lieten gebeuren. En om ons af te vragen hoe dit kon gebeuren. En wie er niet weg keken maar opstonden tegen uitsluiting, vernedering en wegvaging van bevolkingsgroepen en burgers uit de samenleving. En door te herinneren leren we 'wat wij kunnen om niet onverschillig te blijven en op te staan tegen uitsluiting'.
Bewustwording. Dit stimuleren wij door publieks-voorlichting en educatie te geven. Die twee instrumenten dragen bij aan een werkelijk met elkaar respectvol samen leven in Nederland ook al zijn we verschillend.
Het programma met vier inspirerende sprekers, waaronder Jim Terlingen, was is om deze doelen heen gedrapeerd. De middag werd muzikaal omlijst door Mariette Huisman op cello. na afloop van de middag ontvingen deelnemers een professioneel uitgewerkte kaart waarop de locaties aangeven staan waar de 127 struikelstenen liggen.
De Vierklank maakte een mooi samenvattend krantenartikel van dit symposium: https://www.vierklank.nl/lokaal/overig/1280596/symposium-over-struikelstenen-de-bilt
