Max Moses Levien, geboren 11-01-1890 - vermoord 05-02-1943 Auschwitz
Kerry Levien-Stern, geboren 07-07-1901 - vermoord 05-02-1943 Auschwitz
Leopold Stern, geboren 13-10-1875 – omgekomen 10-09-1942 Westerbork
Franziska Stern-Schwerin, geboren 22-03-1872 – lot onbekend
Max Moses Levien werd in Hamburg geboren. Gustav Levien was zijn 6 jaar oudere broer. De gebroeders Gustav en Max Levien hadden in Hamburg een handel in kunstmest. Na de Novemberpogrom van 9 november 1938 ook Kristalnacht genoemd, vluchtten de broers naar Nederland. De broers vinden onderdak in Den Haag op Stevinstraat 274 bij de weduwe van Vliet-Richerme.
In Den Haag ontmoet Max de correspondente en kantoorbediende Kerry Stern. Zij is al in juni 1934 naar Den Haag gekomen en woonde op Kortrijksestraat 31 in bij mevr. Polak. Max en Kerry trouwen op 26 juli 1939 in Den Haag. Bij het huwelijk zijn ook haar beide ouders aanwezig, Leopold Stern en Franziska Schwerin die in maart 1939 vanuit Frankfurt naar Nederland zijn gekomen.
In september 1940 moeten Max en Kerry Levien en (schoon)ouders Leopold en Franziska Stern halsoverkop Den Haag verlaten op last van de nazi’s. Ze komen in Bilthoven terecht, eerst op Haydnlaan 36, maar daarna vinden zij in december 1940 onderdak op Palestrinalaan 24 bij de weduwe M. Algera-Bosch. Op 19 april 1941 schrijft Max zijn engroshandel in kunstmest over naar de Kamer van Koophandel vanuit Den Haag naar Utrecht en in december 1941 wordt hij lid van de Haarlemse afdeling van de Algemeene vereeniging voor bloembollencultuur. Broer Gustav Levien is ook naar Bilthoven uitgeweken en woont eerst op de Bilderdijklaan 61, dan de Laurillardlaan 29 en later op de Gregoriuslaan 9.
In de zomer van 1942 worden de meeste Joodse inwoners van de Bilt en Bilthoven gesommeerd te vertrekken en in Amsterdam te gaan wonen. Ook Max en Kerry Levien-Stern en (schoon)ouders Leopold en Franziska Stern-Schwerin worden gedwongen te verhuizen naar Amsterdam, met achterlating van meubels en alle andere huisraad.
Max en Kerry Levien-Stern komen in september 1942 op Deltastraat 4 in Amsterdam terecht. Daar blijven ze maar een paar maanden, want op 27 januari komen zij aan in kamp Vught. Dit kamp dat officieel Konzentrationslager Herzogenbusch heet, is dan net twee weken open. In januari 1943 zien de inwoners van Vught hoe duizenden mensen in de ijzige kou aankomen op het station. Het zijn gevangenen, en ze moeten een uur lopen naar het nieuwe kamp, vaak zonder jas. Bij aankomst moeten zij alles inleveren: kleding, bezittingen, zelfs hun naam. De eerste gevangenen komen aan in een kamp dat niet af is. Het is koud en vuil. De eerste maanden sterven ruim honderdveertig mensen door mishandeling, ziekte en ondervoeding. Max en Kerry blijven niet lang in Kamp Vught, want de volgende dag al vertrekken zij in een transport naar Kamp Westerbork. Daar komen zij terecht barak 59, waar een schoenmakerij en kledingreparatieatelier in is gevestigd. Ook daar is hun verblijf van korte duur, al na drie dagen, op 2 februari 1943, moeten ze op transport naar Auschwitz, waar ze direct bij aankomst op 5 februari 1943 worden vermoord, Max 53 jaar en Kerry 42 jaar oud.
In september 1942 wordt Leopold Stern samen met zijn vrouw ingeschreven op Merwedeplein 46 3 hoog. Lang hebben de Sterns niet op het Merwedeplein verbleven, want op 5 september 1942 komt Leopold Stern in Westerbork aan en wordt vrijwel direct op 7 september gedeporteerd naar Auschwitz. Daar wordt hij meteen bij aankomst op 10 september 1942 vermoord, 66 jaar oud.
Hoe het moeder Franziska is gegaan is niet te achterhalen. We zien haar naam niet in de cartotheek van de Joodse Raad, we weten niet of zij in Kamp Westerbork is geweest en haar naam staat ook niet op de transportlijsten naar Auschwitz. In geen van de archieven is een spoor van haar te vinden. De bevolkingsregisterkaart in het Amsterdams Archief geeft aan dat zij op 1 dec 1942 naar Duitsland is gebracht. Ze is spoorloos verdwenen.
Nabestaanden
Gustav Levien , de broer van Max, heeft dezelfde noodlottige weg gevolgd. Hij is via Amsterdam op 28 november 1942 in Kamp Westerbork gekomen en daar in februari 1943 zijn broer en schoonzus zien komen en gaan. Uiteindelijk is hij een maand later op 10 maart 1943 op transport naar Sobibor gesteld, waar hij bij aankomst op 13 maart 1943 direct is vermoord. In Hamburg liggen voor beide broers Levien een struikelsteen.
A.L.IJ