Levensverhaal
Van der Helstlaan 16 Bilthoven

hier woonde

Ludwig Lang , geboren 09-01-1883 - vermoord 18-10-1944 Auschwitz

Ludwig Lang is geboren in Erlau, in het toenmalige Oostenrijkse-Hongaarse Keizerrijk. Hij is electrotechnicus van beroep en trouwt in 1912 met Stella Wechsler. Antisemitisme bestond in Oostenrijk al decennialang maar de leefomstandigheden voor Joden worden in Oostenrijk heel zwaar na de Anschluss in 1938. Na de Reichspogrom  (Kristallnacht) op 9 november 1938 vluchten Ludwig en Stella Lang-Wechsler uit Wenen en komen in april 1939 terecht in Bilthoven waar zij onderdak vinden in het Broederschapshuis aan Sweelincklaan 1. Het Broederschapshuis heeft sinds 1937 een functie als vakantiehuis voor leden van de Doopsgezinde Kring Bilthoven. In 1938 is het daartoe verbouwd en uitgebreid maar al snel krijgt het huis ook andere gasten. Vooral na de Kristallnacht worden er Joodse vluchtelingen uit Duitsland en Oostenrijk opgevangen en is het Broederschapshuis voor velen een schuilplaats in de nazi-storm. De meeste Joodse gasten worden voor het uitbreken van de oorlog door de Nederlandse overheid verplicht naar het vluchtelingenkamp Westerbork te verhuizen. Enkelen zien kans naar Engeland of de Verenigde Staten te emigreren of vinden elders een woning . Ludwig en Stella Lang-Wechsler kunnen tweeëneenhalf jaar in het Broederschapshuis blijven tot zij in oktober 1941 verhuizen naar Van der Helstlaan 16.  

In augustus 1942 worden zij net als de meeste andere Joodse bewoners van Bilthoven, gedwongen te verhuizen naar Amsterdam waar zij terecht komen op Tintorettostraat 23. Ze kunnen deportatie nog enkele maanden ontlopen maar op 21 mei 1943 worden zij ingeschreven in Kamp Westerbork. Ze komen terecht in barak 57 waar aan kabels en batterij werd gewerkt. Waarschijnlijk heeft Ludwig Lang hier als elektrotechnicus een rol en is dit de reden dat zij meer dan een jaar in Westerbork zijn gebleven. Zij ontkomen toch niet aan verdere deportatie en worden op 4 september 1944 op het op één na laatste transport vanuit Westerbork gezet. Zij worden naar Theresienstadt gebracht dat fungeert als doorgangskamp voor Joden die naar Auschwitz of andere vernietigingskampen worden gedeporteerd.  Op 16 oktober 1944 wordt Ludwig samen met 1500 anderen op transport gesteld naar Auschwitz. Daar is hij direct bij aankomst op 18 oktober 1944 vermoord, 61 jaar oud.

Stella blijft achter in Theresienstadt, weet de winter daar door te komen en de oorlog te overleven. Hoe het haar precies is vergaan weten we niet maar zij vindt uiteindelijk haar weg terug naar Bilthoven. In 1947 woont zij aan de Hasebroeklaan 35 en is zij op zoek naar haar echtgenoot. Zij vraagt informatie bij het Nederlandse Rode Kruis en krijgt dan het verdrietige bericht dat haar echtgenoot overleden is verklaard.

 

ALIJ